Spices Adulteration Rules : महाराष्ट्रात सुट्या मसाल्यांच्या विक्रीवर बंदी, पॅकिंगवरील माहिती लपवल्यासही कारवाई

मसाल्यांच्या पॅकिंगवर FSSAI परवाना क्रमांक, घटक, बॅच आणि मुदतीची माहिती बंधनकारक; नियम मोडल्यास कायदेशीर कारवाईची तरतूद.

मुंबई : Spices Adulteration Rules महाराष्ट्रात मसाल्यांची विक्री आणि उत्पादन अधिक सुरक्षित करण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने (FDA) नवी नियमावली लागू केली आहे. मसाल्यांमधील भेसळ रोखण्याबरोबरच पॅकिंग आणि लेबलिंगमध्ये पारदर्शकता राखण्यावर प्रशासनाने भर दिला आहे. सुट्या मसाल्यांच्या विक्रीसंदर्भातही निर्बंध लागू असल्याची माहिती एफडीएचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिली. नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या उत्पादक आणि विक्रेत्यांवर कायद्यानुसार कठोर कारवाई होऊ शकते.

मसाल्यांच्या पाकिटावर कोणती माहिती आवश्यक?

नव्या नियमांनुसार, पॅकबंद मसाल्यांच्या पाकिटावर ग्राहकांना उत्पादनाची संपूर्ण माहिती मिळणे आवश्यक आहे. यामध्ये पुढील तपशीलांचा समावेश आहे.

• मसाल्याचे नाव आणि त्यातील घटक पदार्थ
• उत्पादकाचे नाव व आवश्यक तपशील
• FSSAI परवाना क्रमांक
• बॅच किंवा लॉट क्रमांक
• उत्पादन अथवा पॅकिंगची तारीख
• वापरण्याची अंतिम मुदत किंवा ‘बेस्ट बिफोर’ची माहिती

या तपशीलांमुळे ग्राहकांना आपण कोणता मसाला खरेदी करत आहोत, त्यात कोणते घटक आहेत आणि तो किती काळ वापरण्यायोग्य आहे, हे समजण्यास मदत होईल. लेबलवरील माहिती अपूर्ण किंवा नियमांनुसार नसल्यास संबंधित व्यावसायिकांना कारवाईला सामोरे जावे लागू शकते.

कृत्रिम रंग आणि भेसळ करणाऱ्या घटकांवर निर्बंध

मसाल्यांमध्ये प्रतिबंधित कृत्रिम रंग, भुसा किंवा इतर अनधिकृत पदार्थ मिसळल्यामुळे ग्राहकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण होऊ शकतो. त्यामुळे हळद, मिरची, दालचिनी, काळीमिरी, लवंग आणि इतर मसाले तसेच त्यांच्यापासून तयार होणाऱ्या उत्पादनांच्या गुणवत्तेवर लक्ष ठेवले जाणार आहे.

मसाल्यांचे उत्पादन, साठवणूक, वाहतूक आणि विक्री करताना स्वच्छता व अन्नसुरक्षेच्या निकषांचे पालन करावे लागेल. वैध परवान्याशिवाय व्यवसाय करणे आणि प्रतिबंधित पदार्थांचा वापर करणे याविरोधातही प्रशासनाने कठोर भूमिका घेतली आहे. इथिलीन ऑक्साईडच्या वापरासंबंधी लागू असलेल्या प्रतिबंधांचे पालन करणेही आवश्यक आहे.

नियम मोडल्यास सात वर्षांपर्यंत तुरुंगवास?

अन्न सुरक्षा व मानके कायदा, २००६ अंतर्गत उल्लंघनाच्या स्वरूपानुसार दंड आणि कारावासाची तरतूद आहे. संबंधित उत्पादन आरोग्यासाठी असुरक्षित आढळल्यास, लागू कायदेशीर तरतुदींनुसार सात वर्षांपर्यंत कारावास आणि दहा लाख रुपयांपर्यंत दंड होऊ शकतो. मात्र, शिक्षा ही प्रकरणाचे स्वरूप आणि लागू कायदेशीर तरतुदींवर अवलंबून असेल.

ग्राहकांनीही काय काळजी घ्यावी?

मसाले खरेदी करताना पाकिटावरील घटक, परवाना क्रमांक, बॅच क्रमांक आणि ‘बेस्ट बिफोर’ची माहिती तपासणे महत्त्वाचे आहे. पॅकिंगवरील माहिती अस्पष्ट किंवा अपूर्ण असल्यास ग्राहकांनी सावध राहावे. संशयास्पद भेसळ आढळल्यास संबंधित अन्नसुरक्षा अधिकाऱ्यांकडे तक्रार करता येते.

मसाल्यांच्या गुणवत्तेबाबतचे नियम प्रभावीपणे लागू झाल्यास ग्राहकांना सुरक्षित उत्पादने मिळण्यास मदत होऊ शकते. मात्र, सुट्या मसाल्यांच्या विक्रीवरील निर्बंधांची नेमकी व्याप्ती आणि त्यासाठी लागू असलेल्या अटी समजून घेण्यासाठी FDA च्या अधिकृत आदेशाचा संदर्भ घेणे आवश्यक आहे.

Read About : ऐन दिवाळीत एसटी कर्मचाऱ्यांचा संपाचा इशारा, मागण्या पूर्ण न झाल्यास ६ नोव्हेंबरपासून राज्यव्यापी आंदोलन
E-Paper: Punyanagari E-Paper