Zombie Cells : शरीरातील ‘झोम्बी पेशी’ रोगप्रतिकारक यंत्रणेपासून कशा लपतात? PD-L2 प्रथिनाचा महत्त्वाचा शोध

वृद्ध पेशींमध्ये PD-L2 प्रथिनाचे प्रमाण अधिक; उंदरांवरील प्रयोगांत हे प्रथिन रोखल्याने पेशींचा साठा आणि दाह कमी झाल्याचे संशोधनात आढळले.

लंडन : Zombie Cells वाढत्या वयासोबत शरीरात साचणाऱ्या हानिकारक ‘झोम्बी पेशी’ रोगप्रतिकारक यंत्रणेच्या नजरेतून कशा सुटतात, याचा महत्त्वाचा उलगडा संशोधकांनी केला आहे. सेडर्स सिनाई आरोग्य विज्ञान विद्यापीठाच्या पथकाला ‘पीडी-एल २’ या प्रथिनाची त्यात महत्त्वाची भूमिका आढळली. हा अभ्यास ‘सेल मेटाबॉलिझम’ या नियतकालिकात प्रसिद्ध झाला आहे.
वय वाढल्यावर किंवा नुकसान झाल्यावर काही पेशींचे विभाजन थांबते; मात्र त्या नष्ट न होता शरीरातील ऊतींमध्ये जिवंत राहतात. अशा पेशींना ‘सेनेसंट’ (झोम्बी पेशी किंवा वृद्ध पेशी) म्हणतात. कालांतराने त्या साचून दाह निर्माण करणारे पदार्थ सोडू शकतात. त्यामुळे आसपासच्या पेशींच्या कार्यात अडथळे निर्माण होऊन वयाशी संबंधित आरोग्यसमस्या वाढण्याची शक्यता असते.

‘पीडी-एल २’ प्रथिनामुळे बचाव?

संशोधकांना आढळले की वृद्ध मानवी पेशींमध्ये ‘पीडी-एल २’चे प्रमाण तरुण पेशींच्या तुलनेत अधिक होते. काही मानवी ऊतींमध्येही वयाबरोबर या प्रथिनाचे प्रमाण वाढले. हे प्रथिन वृद्ध पेशींना रोगप्रतिकारक यंत्रणेकडून नष्ट होण्यापासून वाचवण्यास मदत करत असावे, असा निष्कर्ष संशोधकांनी मांडला.

उंदरांमध्ये सकारात्मक परिणाम

प्रयोगशाळेतील उंदरांमध्ये ‘पीडी-एल २’ काढून टाकल्यावर किंवा त्याची क्रिया रोखल्यावर वृद्ध पेशींचा साठा आणि दाह निर्माण करणाऱ्या पदार्थांचे प्रमाण कमी झाले. तसेच साखरेचे चयापचय सुधारले आणि पकडशक्तीत वाढ दिसली.

उपचारांची नवी आशा; पण…

‘पीडी-एल २’ रोखणारे उपचार भविष्यात वयाशी संबंधित आजारांवर उपयोगी ठरू शकतात. हे प्रथिन रक्तातील संभाव्य जैवचिन्ह म्हणूनही उपयुक्त ठरू शकते. मात्र, हे निष्कर्ष अद्याप मानवी उपचारांची परिणामकारकता सिद्ध करत नाहीत. सुरक्षितता आणि प्रत्यक्ष फायदा तपासण्यासाठी पुढील संशोधन आवश्यक आहे.

Read About: Japan MMX Mission : मंगळाच्या चंद्रावरून माती आणणार जपान; 2031 मध्ये नमुने पृथ्वीवर

E-Paper: Punyanagari E-Paper