China Surveillance Network – चीनच्या जागतिक पाळत यंत्रणेवर आणि उईघुरांवरील दडपशाहीवर चिंता; वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसचा इशारा

९१ देशांमध्ये चीनचे जवळपास १,२५० संपर्क केंद्रे असल्याचा अहवाल; उईघुरांच्या सांस्कृतिक ओळखीवर आणि परदेशातील समुदायांवर नियंत्रण ठेवण्याचे प्रयत्न होत असल्याचा आरोप

म्युनिक : China Surveillance Network चीनच्या वाढत्या जागतिक पाळत यंत्रणेवर, उईघुर समुदायावरील मानवी हक्कांच्या उल्लंघनांवर आणि परदेशात राहणाऱ्या उईघुरांवर दबाव आणण्याच्या प्रयत्नांवर वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसने (डब्ल्यूयूसी) चिंता व्यक्त केली आहे. ६ ते १२ नोव्हेंबर या कालावधीतील साप्ताहिक अहवालातून चीनच्या परदेशातील देखरेख व्यवस्थेचा विस्तार आणि उईघुर समुदायाच्या दडपशाहीचे मुद्दे अधोरेखित करण्यात आले आहेत.

९१ देशांमध्ये १,२५० संपर्क केंद्रे असल्याचा दावा

‘अ फॉर्म्युला फॉर रिप्रेशन : चायनाज ग्लोबल ग्रिड फॉर कम्युनिटी कंट्रोल’ या ६ नोव्हेंबर रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अहवालात मानवी हक्क संघटना ‘सेफगार्ड डिफेंडर्स’ने चीनच्या परदेशातील पाळत यंत्रणेचा विस्तार उघड केल्याचा दावा केला आहे.

चिनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या दस्तऐवजांसह सार्वजनिकरीत्या उपलब्ध पुराव्यांच्या आधारे केलेल्या तपासात किमान ९१ देशांमध्ये जवळपास १,२५० निश्चित संपर्क केंद्रे असल्याचे समोर आल्याचे अहवालात नमूद आहे.

चीनने परदेशातील उईघुर आणि इतर सरकारविरोधी मत व्यक्त करणाऱ्या समुदायांवर लक्ष ठेवण्यासाठी पोलिस, सरकारी वकील, न्यायालये आणि संयुक्त आघाडीशी संबंधित कार्यकर्त्यांचे जाळे परदेशातील समुदाय संघटनांशी जोडल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. या माध्यमातून नागरिकांवर देखरेख ठेवणे, त्यांना धमकावणे आणि दबाव आणणे असे प्रकार होत असल्याचे वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसने म्हटले आहे.

तुरुंगात असलेल्या उईघुर विदुषीचा सन्मान

९ नोव्हेंबर रोजी तुरुंगात असलेल्या उईघुर मानववंशशास्त्रज्ञ रहीले दावूत यांना ‘अॅक्सेल स्प्रिंगर फ्रीडम फाउंडेशन’चा ‘अवॉर्ड फॉर करेज’ पुरस्कार प्रदान करण्यात आला. जर्मनीच्या संसदेत आयोजित कार्यक्रमात वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसच्या कार्यकारी समितीच्या अध्यक्षा रुशन अब्बास यांनी त्यांच्या वतीने हा पुरस्कार स्वीकारला. डिसेंबर २०१७ मध्ये रहीले दावूत बेपत्ता झाल्या होत्या. २०२३ मध्ये त्यांना राज्याच्या सुरक्षेशी संबंधित आरोपांवर जन्मठेपेची शिक्षा सुनावण्यात आल्याचे वृत्त आहे. मात्र, त्या सध्या कुठे आहेत, याबाबत कोणतीही स्पष्ट माहिती उपलब्ध नसल्याने उईघुर अभ्यासक आणि सांस्कृतिक क्षेत्रातील व्यक्तींच्या स्थितीबाबत चिंता व्यक्त केली जात आहे.

युरोपियन संसदेत उईघुरांच्या प्रश्नावर चर्चा

१० नोव्हेंबर रोजी वर्ल्ड उईघुर काँग्रेस आणि युरोपियन संसदेच्या सदस्यांनी ब्रुसेल्स येथे विशेष चर्चासत्र आयोजित केले. उईघुर समुदायाने नरसंहार म्हणून वर्णन केलेल्या घटनांना दहा वर्षे पूर्ण झाल्याच्या पार्श्वभूमीवर हे आयोजन करण्यात आले होते.

या चर्चेत पीडितांच्या साक्षी आणि छळाच्या घटनांशी संबंधित पुरावे सादर करण्यात आले. चीनमधील उईघुर समुदायावरील आरोपांची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दखल घेऊन संबंधितांवर जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी अधिक ठोस पावले उचलण्याची मागणी करण्यात आली.

१४ वर्षीय मुलीच्या मृत्यूबाबतही चिंता

तुरुंगात असताना मृत्यू झाल्याचे वृत्त असलेल्या रहीले ओमर या उईघुर महिलेच्या प्रकरणावरही वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसने चिंता व्यक्त केली आहे. ह्युमन राइट्स वॉचच्या ११ नोव्हेंबरच्या अहवालानुसार, वयाच्या १४व्या वर्षी ताब्यात घेतलेल्या रहीले ओमर यांचा १२ वर्षांच्या शिक्षेदरम्यान तुरुंगात मृत्यू झाल्याची माहिती समोर आली आहे.

चिनी अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या मृत्यूचे कारण हृदयविकार असल्याचे सांगितल्याचे वृत्त आहे. मात्र, यासंदर्भातील वैद्यकीय कागदपत्रे उपलब्ध करून देण्यात आलेली नसल्याचे अहवालात नमूद करण्यात आले आहे.

पूर्व तुर्कस्तान राष्ट्रीय दिनानिमित्त कार्यक्रम

१२ नोव्हेंबर रोजी जगभरातील उईघुर समुदायाने पूर्व तुर्कस्तान राष्ट्रीय दिन साजरा केला. १९३३ आणि १९४४ मध्ये स्थापन झालेल्या प्रजासत्ताकांच्या स्मरणार्थ हा दिवस पाळला जातो.

बर्लिनमध्ये वर्ल्ड उईघुर काँग्रेसने विशेष चर्चा आणि सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले होते. या कार्यक्रमात जवळपास १०० जण सहभागी झाले. परदेशातील समुदायांवरील दबाव आणि उईघुर सांस्कृतिक ओळख जपण्याच्या मुद्द्यांवर यावेळी चर्चा करण्यात आली.

Read About : Microsoft Global Outage – तंत्रज्ञान जगतात खळबळ
E-Paper : Punyanagari E-Paper