AI and Jobs : अकाउंटिंग आणि वित्त क्षेत्राचा विचार केला तर एआयचा प्रभाव स्पष्टपणे जाणवू शकतो. हजारो व्यवहार तपासणे, इनव्हॉइसची माहिती वाचणे, खर्चाचे वर्गीकरण करणे, आर्थिक अहवालाचा प्राथमिक मसुदा तयार करणे आणि संशयास्पद व्यवहार शोधणे यांसारख्या कामांमध्ये एआय उपयुक्त ठरू शकतो, त्यामुळे फक्त आकडे नोंदविणाऱ्या किंवा नियमित प्रक्रिया करणाऱ्या भूमिकांची गरज कमी होऊ शकते. पण व्यवसायाला कोणता निर्णय घ्यावा, कोणत्या खर्चात कपात करावी, कोणती गुंतवणूक योग्य आहे, आर्थिक जोखीम काय आहे आणि ग्राहकाला कोणता सल्ला द्यावा यासाठी मानवी समज आणि अनुभवाची गरज राहील. त्यामुळे भविष्यात अकाउंटंटचे महत्त्व कमी होण्याऐवजी त्याच्या कामाचे स्वरूप अधिक सल्लागार स्वरूपाचे होऊ शकते. फक्त सॉफ्टवेअर वापरणारा अकाउंटंट आणि एआय, डेटा आणि व्यवसाय समजणारा अकाउंटंट यांच्यातील फरक अधिक स्पष्ट होईल.
बँकिंग क्षेत्रातही अशीच परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. ग्राहकांच्या सामान्य प्रश्नांची उत्तरे देणे, व्यवहारातील संशयास्पद नमुने ओळखणे, कर्ज अर्जातील माहितीचे प्राथमिक विश्लेषण करणे आणि ग्राहकाला योग्य सेवा सुचवणे यामध्ये एआय मोठी भूमिका बजावू शकतो. यामुळे बँक कर्मचाऱ्यांना काही नियमित कामांपासून मुक्तता मिळू शकते. परंतु आर्थिक निर्णयांमध्ये विश्वास, जबाबदारी, नियम आणि मानवी संवाद अत्यंत महत्त्वाचे असल्यामुळे बँकेतील सर्व मानवी भूमिका नाहीशा होतील असे म्हणणे योग्य ठरणार नाही. उलट ग्राहकांच्या गुंतागुंतीच्या समस्या सोडवणारे आणि एआयच्या मदतीने चांगले निर्णय घेणारे कर्मचारी अधिक महत्त्वाचे ठरू शकतात. शिक्षण क्षेत्रात एआयचा परिणाम कदाचित सर्वात मनोरंजक असेल. आज एखाद्या विद्यार्थ्याला गणितातील एखादा प्रश्न समजत नसेल तर तो एआयला विचारू शकतो. एखाद्या विद्यार्थ्याला इतिहास समजून घ्यायचा असेल तर एआय त्याला कथा, उदाहरणे आणि वेगवेगळ्या दृष्टिकोनातून माहिती देऊ शकतो. विद्यार्थ्याच्या पातळीप्रमाणे अभ्यासाचे साहित्य तयार करणे, सराव प्रश्न तयार करणे आणि चुका समजावून सांगणे यामध्ये एआय मदत करू शकतो. मग शिक्षकांची गरज राहील का असा प्रश्न निर्माण होतो. पण, शिक्षक म्हणजे फक्त माहिती देणारी व्यक्ती नाही.
शिक्षक विद्यार्थ्याच्या व्यक्तिमत्त्वावर परिणाम करतो, त्याला प्रेरणा देतो, त्याच्या अडचणी समजतो, त्याच्या भावनिक गरजा ओळखतो आणि योग्य दिशा दाखवतो. एआय माहिती देऊ शकतो, पण विद्यार्थ्याच्या जीवनातील मानवी नात्याची जागा घेणे त्याच्यासाठी सोपे नाही, त्यामुळे भविष्यात एआय शिक्षकांची जागा घेण्याऐवजी शिक्षकांना अधिक प्रभावी बनवू शकतो. शिक्षक जर एआयचा वापर करून विद्यार्थ्यांना वैयक्तिक मार्गदर्शन देऊ शकला तर शिक्षण अधिक चांगले होऊ शकते. वैद्यकीय क्षेत्रातही एआय मोठा बदल घडवू शकतो. मोठ्या प्रमाणात वैद्यकीय माहितीचे विश्लेषण करणे, वैद्यकीय प्रतिमांमध्ये काही नमुने ओळखणे, रुग्णांच्या नोंदी व्यवस्थित करणे, संशोधनासाठी माहिती शोधणे आणि डॉक्टरांना काही निर्णयांमध्ये मदत करणे यासाठी एआय वापरला जाऊ शकतो. परंतु, डॉक्टरची भूमिका केवळ रोगाचे नाव सांगण्यापुरती मर्यादित नाही. रुग्णाशी बोलणे, त्याची भीती समजून घेणे, उपचारांचे पर्याय समजावून सांगणे, कुटुंबाशी संवाद साधणे आणि परिस्थितीनुसार निर्णय घेणे यासाठी मानवी संवेदनशीलता आवश्यक आहे, त्यामुळे डॉक्टर आणि एआय यांच्यातील सहकार्य भविष्यात अधिक महत्त्वाचे ठरू शकते. एआय डॉक्टरला अधिक माहिती आणि वेग देईल, तर अंतिम मानवी निर्णय आणि जबाबदारी डॉक्टरकडे राहू शकते.
कायदा क्षेत्रातही एआयचा वापर मोठ्या प्रमाणात होऊ शकतो. हजारो पानांची कागदपत्रे तपासणे, करारातील अटी शोधणे, संबंधित कायदे आणि न्यायनिर्णयांची माहिती शोधणे आणि दस्तऐवजांचे प्राथमिक विश्लेषण करणे यामध्ये एआय वकिलांचा वेळ वाचवू शकतो. पण, न्यायालयात एखाद्या प्रकरणाची रणनीती ठरवणे, मानवी परिस्थिती समजणे, युक्तिवाद करणे आणि ग्राहकाच्या हिताचे प्रतिनिधित्व करणे ही कामे अजूनही मानवी कौशल्यांवर अवलंबून राहतील, त्यामुळे भविष्यात एआय वापरणारा वकील अधिक वेगाने संशोधन करू शकतो आणि अधिक चांगल्या प्रकारे तयारी करू शकतो. लेखन, पत्रकारिता आणि कंटेंट निर्मितीच्या क्षेत्रात एआयचा प्रभाव खूप मोठा असणार आहे. एआय लेख, ई मेल, जाहिराती, सोशल मीडिया पोस्ट, बातम्यांचे प्राथमिक मसुदे आणि विविध प्रकारचा मजकूर तयार करू शकतो. त्यामुळे साधे, पुनरावृत्तीचे आणि मोठ्या प्रमाणात तयार केले जाणारे कंटेंट तयार करण्यासाठी लागणाऱ्या मनुष्यबळाची गरज कमी होऊ शकते.
पण, चांगले लेखन म्हणजे केवळ व्याकरणदृष्ट्या योग्य वाक्ये लिहिणे नाही. चांगल्या लेखनामध्ये अनुभव, भावना, निरीक्षण, संशोधन, सांस्कृतिक संदर्भ आणि स्वत:चा आवाज असतो. एआय हजारो शब्द तयार करू शकतो, पण त्या शब्दांमधून कोणती कथा सांगायची आणि वाचकाच्या मनाला काय भिडवायचे हे लेखक ठरवतो, त्यामुळे लेखकांसाठी एआय एक धोका असण्याबरोबरच एक शक्तिशाली साधनही ठरू शकतो. मार्केटिंगच्या क्षेत्रात एआयमुळे मोठ्या प्रमाणात बदल होऊ शकतो. ग्राहकांचे वर्तन समजणे, वेगवेगळ्या जाहिराती तयार करणे, ग्राहकांचे वर्गीकरण करणे, सोशल मीडिया कंटेंट तयार करणे आणि मोहिमांचे परिणाम तपासणे यासाठी एआय वापरता येऊ शकतो.
पूर्वी एखाद्या मार्केटिंग टीमला अनेक दिवस पुरणारे काम आता काही तासांत होऊ शकते, त्यामुळे मार्केटिंगमध्ये काम करणाऱ्या लोकांनी केवळ कंटेंट तयार करण्यापेक्षा ग्राहक मानसशास्त्र, ब्रँडची दिशा, डेटा विश्लेषण आणि व्यवसायाचे उद्दिष्ट समजून घेण्यावर भर द्यावा लागेल.सॉफ्टवेअर इंजिनिअर्सच्या बाबतीतही एआयमुळे मोठा बदल होण्याची शक्यता आहे. एआय कोड लिहू शकतो, कोड समजावून सांगू शकतो, काही त्रुटी शोधू शकतो आणि सॉफ्टवेअरच्या प्राथमिक रचना तयार करण्यात मदत करू शकतो. यामुळे प्रोग्रामरची गरज संपेल असे वाटणे स्वाभाविक आहे, पण सॉफ्टवेअर तयार करणे म्हणजे केवळ कोड लिहिणे नाही. कोणती समस्या सोडवायची, प्रणाली कशी तयार करायची, सुरक्षा कशी ठेवायची, वापरकर्त्याच्या गरजा काय आहेत, प्रणाली भविष्यात कशी वाढवायची आणि अंतिम उत्पादनाची गुणवत्ता कशी तपासायची यासाठी सखोल विचार आवश्यक असतो, त्यामुळे भविष्यातील प्रोग्रामर कदाचित कमी कोड लिहील पण अधिक मोठ्या प्रणालींचे नियोजन आणि नियंत्रण करेल.
गायत्री यादव
gayatriy466@gmail.com
You need an account to post comments.