Moon’s Two Sides Mystery Solved : चंद्राच्या दोन वेगवेगळ्या बाजूंचे गूढ उकलले, पृथ्वीच्या गुरुत्वाकर्षणामुळे लाव्हाचे असमान वहन

पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण, अंतर्गत उष्णता आणि लाव्हाच्या प्रवाहाचा चंद्राच्या पृष्ठभागावर कसा परिणाम झाला, याचा वैज्ञानिकांनी केला अभ्यास

वॉशिंग्टन : Moon’s Two Sides Mystery Solved चंद्राची आपल्याला दिसणारी बाजू आणि कधीही न दिसणारी दूरची बाजू एकमेकांपासून इतक्या भिन्न का आहेत, या वैज्ञानिक जगतातील सर्वात मोठ्या कोड्याचे अखेर उत्तर सापडले आहे. वैज्ञानिकांनी चंद्राच्या दूरच्या बाजूवरून पृथ्वीवर आणलेल्या ऐतिहासिक माती आणि खडकांच्या नमुन्यांचा सखोल अभ्यास करून हा महत्त्वपूर्ण खुलासा केला आहे.

पृथ्वीचे गुरुत्वाकर्षण आणि लाव्हाचा प्रवाह

अब्जावधी वर्षांपूर्वी जेव्हा चंद्राचा भाग पूर्णपणे वितळलेल्या अवस्थेत होता, तेव्हा त्याचा अंतर्गत भाग एका विस्तीर्ण लाव्हाच्या महासागराने व्यापला होता. त्या काळात पृथ्वी आणि चंद्र एकमेकांच्या खूप जवळ होते. पृथ्वीच्या प्रचंड गुरुत्वाकर्षण शक्तीमुळे निर्माण झालेल्या अंतर्गत उष्णतेने चंद्राच्या दोन्ही बाजूंमध्ये तापमानाचा मोठा फरक निर्माण केला. परिणामी, चंद्राच्या अंतर्गत भागातील गरम आणि वितळलेला लाव्हा असमान पद्धतीने वाहू लागला आणि तो प्रामुख्याने पृथ्वीसमोरील बाजूकडे खेचला गेला.

दोन्ही बाजूंच्या स्वरूपातील मुख्य फरक

पृथ्वीसमोरील बाजू : लाव्हाचा प्रवाह या बाजूला जास्त केंद्रित झाल्यामुळे येथे मोठ्या प्रमाणावर ज्वालामुखीचे उद्रेक झाले. यामुळे या भागात गडद रंगाची, सपाट मैदाने तयार झाली, जी आपल्याला पृथ्वीवरून डागांच्या स्वरूपात दिसतात.

दूरची बाजू : याउलट, दूरच्या बाजूकडून लाव्हा वाहून गेल्यामुळे तिथला पृष्ठभाग लवकर थंड झाला. त्यामुळे या बाजूचे कवच अत्यंत जाड बनले. लाव्हा वर न आल्यामुळे ही बाजू ज्वालामुखीच्या सपाट मैदानांऐवजी केवळ प्रचंड खड्डे आणि डोंगराळ भागांनी वेढलेली राहिली.

संशोधनाचे महत्त्व

चीनच्या चांग ई-६ मोहिमेने पहिल्यांदाच चंद्राच्या फार्कसाईड वरून आणलेल्या नमुन्यांमुळे हे संशोधन शक्य झाले आहे. या शोधामुळे चंद्राच्या उत्पत्तीचा आणि त्याच्या उत्क्रांतीचा इतिहास समजून घेण्यास मोठी मदत होणार आहे.

Read About: Japan MMX Mission : मंगळाच्या चंद्रावरून माती आणणार जपान; 2031 मध्ये नमुने पृथ्वीवर

E-Paper: Punyanagari E-Paper