AI Development: Dario Amodei यांच्या AI विकासाचा वेग कमी करण्याच्या भूमिकेवर चीनची टीका

चीनच्या सरकारी माध्यम ‘ग्लोबल टाइम्स’कडून Anthropic चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी Dario Amodei यांच्या भूमिकेवर आक्षेप

बीजिंग : कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या विकासाचा वेग कमी करण्याची भूमिका मांडणारे Anthropicचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी Dario Amodei यांच्यावर चीनच्या सरकारी माध्यम ‘ग्लोबल टाइम्स’ने तीव्र टीका केली आहे. AI क्षेत्रातील वाढत्या स्पर्धेच्या पार्श्वभूमीवर Amodei यांच्या भूमिकेला चिनी तज्ज्ञांनी अयोग्य, आक्रमक आणि आधारहीन असल्याचे म्हटले आहे. ‘ग्लोबल टाइम्स’मधील संपादकीयात उद्धृत करण्यात आलेल्या तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या भूमिकेमागे व्यावसायिक हितसंबंध आणि तंत्रज्ञानातील स्पर्धा असू शकते. त्यामुळे कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या सुरक्षेचा विषय हा जागतिक सहकार्याचा मुद्दा राहण्याऐवजी भू-राजकीय संघर्ष आणि शून्य-रकमेच्या स्पर्धेचा भाग बनण्याचा धोका असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

दूरसंचार आणि तंत्रज्ञान धोरणाचे अभ्यासक शियांग लिगांग यांनी Amodei यांच्या प्रस्तावांवर टीका करताना, चीनचा AI विकास हा धोकादायक असल्याचे चित्र उभे करून अमेरिका आणि चीनमधील तणाव वाढवण्याचा प्रयत्न होत असल्याचे म्हटले आहे. त्यांच्या मते, एका बाजूला AI विकासाच्या वेगावर जागतिक पातळीवर नियंत्रण ठेवण्यासाठी चीनसोबत सहकार्य आवश्यक असल्याचे मान्य केले जाते, तर दुसऱ्या बाजूला चीनच्या AI विकासाचा वेग कमी करण्यासाठी चिप्स, संगणकीय क्षमता आणि AI मॉडेल्सवर निर्बंध घालण्याची भूमिका घेतली जाते. शेनझेन इन्स्टिट्यूट ऑफ आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स अँड रोबोटिक्स फॉर सोसायटीचे संचालक लिऊ शाओशान यांनीही AI सुरक्षेचा मुद्दा आता केवळ तंत्रज्ञानापुरता मर्यादित राहिलेला नसल्याचे म्हटले आहे. राष्ट्रीय सुरक्षा, औद्योगिक स्पर्धा आणि व्यावसायिक हितसंबंध यांना AI सोबत जोडले जात असल्याने या तंत्रज्ञानाचे धोरणात्मक महत्त्व वाढत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.

दरम्यान, चीनच्या वाढत्या मुक्त-स्रोत AI परिसंस्थेमुळे जागतिक नवोन्मेष आणि सहकार्याला नव्या संधी निर्माण होत असल्याचा दावा ‘ग्लोबल टाइम्स’ने केला आहे. चीनमधील मुक्त-स्रोत मोठ्या AI मॉडेल्सच्या एकत्रित डाउनलोडची संख्या 10 अब्जांपेक्षा अधिक झाल्याचेही वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे. नवी दिल्ली येथे झालेल्या ब्रिक्स शिखर परिषदेत चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग यांनी उदयोन्मुख तंत्रज्ञान, विशेषतः कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात आंतरराष्ट्रीय सहकार्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. AI विकास हा लोककेंद्रित असावा आणि जागतिक AI प्रशासनासाठी सहमतीवर आधारित चौकट तयार करण्याची गरज असल्याचे त्यांनी म्हटले. शी जिनपिंग यांनी AI, व्यापार आणि गुंतवणूक, डिजिटल उद्योग, बुद्धिमान उत्पादन तसेच विज्ञान-तंत्रज्ञानातील कौशल्यविकास या क्षेत्रांमध्ये ब्रिक्स सहकार्य वाढवण्यासाठी पाच उपक्रम मांडले. यामध्ये ब्रिक्स AI मुक्त-स्रोत समुदाय स्थापन करण्याचा प्रस्तावही समाविष्ट आहे. याशिवाय डिजिटल परिसंस्थेसाठी क्लाउड व्यासपीठ आणि डिजिटल कौशल्य व तंत्रज्ञान क्षेत्रातील सहकार्य वाढवण्याचा प्रस्ताव देण्यात आला.

याच पार्श्वभूमीवर Anthropic चे मुख्य कार्यकारी अधिकारी Dario Amodei यांनी अलीकडे AI मॉडेल्सच्या क्षमतेत होणारी वाढ अधिक काळजीपूर्वक आणि नियंत्रित पद्धतीने करण्याचे आवाहन केले. त्यांच्या मते, AI मॉडेल्स स्वतःच्या पुढील पिढीच्या विकासाला मदत करू लागल्याने तंत्रज्ञानाच्या प्रगतीचा वेग वाढत आहे. या प्रक्रियेला ‘Recursive Self-Improvement’ म्हटले जाते. Amodei यांनी इशारा दिला की AI विकासावर योग्य नियंत्रण न ठेवल्यास या प्रणाली समजून घेण्याची आणि त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवण्याची मानवी क्षमता मागे पडू शकते. त्यामुळे AIच्या क्षमतांमध्ये वाढ करताना अत्यंत सावधगिरी बाळगण्याची गरज असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. AI सुरक्षेबाबतच्या चर्चेला Anthropicशी संबंधित संशोधक Jacob Coxon यांच्या उद्योगातून बाहेर पडण्याच्या निर्णयामुळेही वेग आला आहे. AI कंपन्या मानवांना नियंत्रित करता येणार नाहीत अशा प्रणाली तयार करण्याच्या स्पर्धेत पुढे जात असल्याची चिंता त्यांनी व्यक्त केली आहे.

चीनची भूमिका काय?

चीनने AI विकास थांबवण्याऐवजी आंतरराष्ट्रीय सहकार्य, मुक्त-स्रोत तंत्रज्ञान आणि जागतिक AI प्रशासनासाठी सामायिक चौकटीवर भर दिला आहे. ब्रिक्सच्या माध्यमातून AI सहकार्य वाढवण्याचा प्रस्तावही चीनने मांडला आहे.

Amodei यांची चिंता

Dario Amodei यांच्या मते AI मॉडेल्सच्या क्षमतेत वेगाने वाढ होत आहे. AI स्वतःच्या पुढील पिढीच्या विकासाला हातभार लावू लागल्यास मानवी नियंत्रण आणि समजून घेण्याची क्षमता मागे पडण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो.