Nana Patekar Death – लोकप्रिय ‘नटसम्राट’ हरपला…

नाना पाटेकरांनी ७५ व्या वर्षी घेतला अखेरचा श्वास

गोवा:: Nana Patekar Death – तो आवाज ऐकला की पडद्यावरचं पात्र जिवंत व्हायचं… संवाद सुरू झाला की प्रेक्षक अक्षरशः खुर्चीत खिळायचे… आणि एखाद्या भूमिकेत नाना पाटेकर उतरले की ‘अभिनय’म्हणजे काय, याची पुन्हा व्याख्या लिहिली जायची. हिंदी-मराठी सिनेसृष्टीतील हे अस्सल, बेधडक आणि संवेदनशील व्यक्तिमत्त्व आता आपल्यात नाही.

ज्येष्ठ अभिनेते नाना पाटेकर यांचे गुरुवारी, ८ ऑक्टोबर रोजी वयाच्या ७५ व्या वर्षी निधन झाले. गोव्यातील त्यांच्या फ्लॅटमध्ये अचानक छातीत तीव्र वेदना झाल्यानंतर ते बेशुद्ध अवस्थेत आढळले. वैद्यकीय पथकाने तातडीने उपचार सुरू केले आणि त्यांना मणिपाल रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. मात्र डॉक्टरांच्या अथक प्रयत्नांनंतरही त्यांना वाचवता आले नाही.

सकाळी ५.२०… आणि बातमी आली, ‘नाना आता नाहीत

नाना पाटेकर यांना छातीत अचानक तीव्र वेदना जाणवल्या. त्यानंतर त्यांच्या फ्लॅटवर वैद्यकीय पथक धावून गेले. तेव्हा नाना बेशुद्ध अवस्थेत होते. त्यांना तातडीने रुग्णालयात नेण्यात आले. डॉक्टरांनी त्यांना वाचवण्यासाठी तब्बल ४५ मिनिटे सीपीआर दिला. प्रत्येक क्षण महत्त्वाचा होता… प्रयत्न सुरू होते… पण शरीराने साथ दिली नाही. अखेर सकाळी ५.२० वाजता डॉक्टरांनी नाना पाटेकर यांना मृत घोषित केले.

मृत्यूचे नेमके कारण आणि परिस्थिती स्पष्ट करण्यासाठी हे प्रकरण मेडिको-लीगल केस म्हणून नोंदवण्यात आले असून पोस्टमार्टम करण्यात येणार असल्याचे रुग्णालयाकडून सांगण्यात आले आहे.

विश्वनाथ पाटेकर नावाचा मुलगा… पुढे झाला ‘नाना’

कदाचित फार कमी जणांना माहीत असेल की, ज्याला संपूर्ण देश ‘नाना पाटेकर’म्हणून ओळखतो, त्यांचे मूळ नाव विश्वनाथ पाटेकर होते. १९७८ मध्ये ‘गमन’मधून सुरू झालेला त्यांचा प्रवास पुढे भारतीय चित्रपटसृष्टीच्या इतिहासातील महत्त्वाच्या अध्यायांपैकी एक ठरला. ‘परिंदा’ असो…‘क्रांतिवीर’ असो…‘अग्निसाक्षी’ असो… ‘खामोशी : द म्युझिकल’ असो…‘अब तक छप्पन’ असो… किंवा मराठी रंगभूमी आणि सिनेमातील ‘नटसम्राट’असो..

नानांनी प्रत्येक भूमिकेला स्वतःचा ठसा दिला.

त्यांचं वैशिष्ट्य काय होतं? ते भूमिका साकारत नव्हते… ते भूमिका जगत होते. त्यांचा आवाज, त्यांची देहबोली, डोळ्यांमधील राग, वेदना, अस्वस्थता किंवा शांतता—सगळंच पडद्यावर प्रेक्षकांपर्यंत थेट पोहोचत होतं. पुरस्कार मिळाले, पण खरी कमाई होती प्रेक्षकांच्या मनातली जागा नाना पाटेकर यांच्या अभिनयाची दखल केवळ प्रेक्षकांनीच नाही, तर देशानेही घेतली. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांना तीन राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारमिळाले. २०१३ मध्ये त्यांना ‘पद्मश्री’ने सन्मानित करण्यात आले. पण नानांसाठी कदाचित सर्वात मोठा पुरस्कार होता तो प्रेक्षकांच्या मनात निर्माण झालेला विश्वास.

‘नाना आहेत’म्हणजे भूमिका साधी असली तरी ती साधी राहणार नाही, अशीच त्यांची प्रतिमा होती अक्षय कुमार भावुक; म्हणाला‘नाना स्वतःमध्येच एक वेगळे कलाकार होते’नाना पाटेकर यांच्या निधनाची बातमी समोर आल्यानंतर अभिनेता अक्षय कुमारने त्यांना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली.

अक्षयच्या मते, नाना हे अशा मोजक्या कलाकारांपैकी होते, ज्यांना प्रेक्षकांचे लक्ष वेधण्यासाठी मोठमोठ्या गोष्टी करण्याची गरज नव्हती. त्यांचा आवाज, त्यांची ऊर्जा आणि प्रत्येक भूमिकेतील प्रामाणिकपणा एवढाच पुरेसा होता. ‘वेलकम’ आणि अलीकडील ‘हाऊसफुल ५’मध्ये नानांसोबत काम करण्याची संधी मिळाल्याचे अक्षयने सांगितले. त्या शूटिंगच्या आठवणी आपल्या मनात कायम राहतील, असेही त्याने म्हटले.

पडद्यावर कठोर… पण समाजासाठी मनाने हळवा

नाना पाटेकर यांचं व्यक्तिमत्त्व त्यांच्या सिनेमातील भूमिकांपेक्षा खूप मोठं होतं. अभिनयाबरोबरच त्यांनी सामाजिक कामातही सहभाग घेतला. ‘नाम फाउंडेशन’च्या माध्यमातून महाराष्ट्रातील ग्रामीण भागात जलसंधारण आणि वॉटरशेड व्यवस्थापनाच्या कामात त्यांनी योगदान दिले. शेतकरी आत्महत्यांमुळे उद्ध्वस्त झालेल्या कुटुंबांच्या मदतीसाठीही त्यांनी हात पुढे केला.

म्हणजेच पडद्यावर कधी संतापणारा नाना आणि पडद्यामागे गरजूंसाठी उभा राहणारा नाना—ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची दोन वेगळी, पण तितकीच खरी रूपं होती.

शेवटचा पडदा पडण्याआधीही नानांचा आवाज घुमला

नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर त्यांच्या शेवटच्या मोठ्या सिनेमॅटिक कामांपैकी एक असलेल्या ‘ओ’ रोमिओ’  चीही चर्चा सुरू झाली आहे. विशाल भारद्वाज यांच्या या डार्क क्राइम ड्रामामध्ये नाना पाटेकर यांनी मुंबई इंटेलिजन्स ब्युरोचे प्रमुख इस्माइल खानयांची भूमिका साकारली होती. मुंबईतील गँगवॉर रोखण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या अधिकाऱ्याच्या भूमिकेत ते पुन्हा एकदा आपल्या खास अंदाजात दिसले. त्यांचा भारदस्त आवाज, संयत अभिनय आणि प्रभावी संवादफेक यामुळे ही भूमिका लक्षात राहिली.

राजकीय नेत्यांपासून कलाकारांपर्यंत… सर्वांच्या आठवणीत ‘नाना’

नाना पाटेकर यांच्या निधनानंतर विविध क्षेत्रांतून शोक व्यक्त करण्यात आला. केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांनी नाना यांच्या निधनाला भारतीय चित्रपटसृष्टीची मोठी हानी म्हटले. त्यांच्या अभिनयासोबतच सामाजिक कार्याचीही गडकरी यांनी आठवण करून दिली. उत्तराखंडचे मुख्यमंत्री पुष्कर सिंह धामी यांनी त्यांच्या प्रभावी अभिनयाचे स्मरण केले, तर उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी नाना पाटेकर यांना संवेदनशील समाजसेवी आणि रंगभूमीवरील सशक्त कलाकार म्हणून श्रद्धांजली वाहिली.

नाना पाटेकर गेले… पण ‘नाना’ संपणार नाही

काही कलाकार चित्रपट संपला की पडद्यावरून गायब होतात. काही कलाकारांचा चित्रपट संपतो, पण त्यांची भूमिका आठवणीत राहते. आणि काही कलाकार असे असतात की ते स्वतःच एक आठवण बनतात. नाना पाटेकर यांचं नाव याच तिसऱ्या यादीत कायम राहील. त्यांचा आवाज पुन्हा थिएटरमध्ये ऐकू येणार नाही. नव्या भूमिकेत त्यांना पाहता येणार नाही. एखाद्या दमदार संवादानंतर पडद्यावर त्यांचा चेहरा पाहून टाळ्या वाजवण्याचा क्षण कदाचित पुन्हा येणार नाही.

पण…‘क्रांतिवीर’मधला त्यांचा आक्रोश, ‘परिंदा’मधली त्यांची तीव्रता, ‘वेलकम’मधला त्यांचा वेगळा अंदाज आणि ‘नटसम्राट’मधली त्यांची वेदना—हे सगळं कायम जिवंत राहणार आहे. नाना पाटेकर यांचा जीवनप्रवास आज थांबला असला, तरी त्यांनी भारतीय सिनेमावर उमटवलेली सही पुसली जाणार नाही. कारण काही कलाकार पडद्यावर येतात…काही कलाकार इतिहासात जातात…आणि काही कलाकार—लोकांच्या मनात कायमचे घर करून राहतात. नाना पाटेकर त्यापैकीच एक होते.

Read About : Kareena Kapoor King Movie – ‘किंग’ मध्ये करीना कपूरची खास एन्ट्री

E-Paper : Punyanagari E-Paper