Ad Advertisement Ad Advertisement

Gold Adulteration in India : 22 कॅरेट सोन्यात भेसळ? खरेदी करण्यापूर्वी हे नक्की तपासा!

22 कॅरेट सोन्याच्या दागिन्यात प्रत्यक्ष सोन्याचं प्रमाण 81.73 टक्के असल्याचा रिपोर्टमधील दावा; रेनियमसारख्या जड धातूंच्या कथित भेसळीमुळे ग्राहकांमध्ये चिंता, सोनं खरेदी करताना HUID आणि BIS Care App वर शुद्धतेची माहिती तपासण्याचं आवाहन.

Gold Adulteration in India – समजा, तुम्ही तुमच्या मुलीच्या लग्नासाठी किंवा घरातील एखाद्या खास कार्यक्रमासाठी लाखो रुपये खर्च करून सोन्याचे दागिने खरेदी केले. दुकानात गेलात, सोनं पाहिलं, 22 कॅरेट असल्याची खात्री केली, हॉलमार्कही पाहिला आणि पैसे देऊन दागिने घरी आणले. पण काही दिवसांनी तुम्हाला समजलं की, तुम्ही खरेदी केलेलं सोनं 22 कॅरेट नसून जवळपास 20 कॅरेट आहे… तर?

सोन्याच्या बाजारातून असाच एक धक्कादायक प्रकार समोर आला आहे. सोन्याचं वजन वाढवण्यासाठी त्यामध्ये रेनियमसारख्या जड धातूंची भेसळ केली जात असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, काही तपासणी पद्धतींमध्ये ही भेसळ सहज लक्षात येत नसल्याचा दावाही एका रिपोर्टमध्ये करण्यात आला आहे.

त्यामुळे आता सोनं खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांच्या मनात एकच प्रश्न आहे… आपण दुकानातून खरेदी करत असलेलं सोनं खरंच शुद्ध आहे का?

सोन्यात नेमकी कोणत्या धातूंची भेसळ?

माध्यमांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या रिपोर्टनुसार, सोन्याचं वजन वाढवण्यासाठी त्यामध्ये रेनियम पावडर, रूथेनियम, इरिडियम आणि ऑस्मियम यांसारख्या जड धातूंचा वापर केला जात असल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे.

हे धातू वजनदार असल्यामुळे सोन्याच्या दागिन्याचं एकूण वजन वाढू शकतं. मात्र, दागिन्यामध्ये प्रत्यक्ष सोन्याचं प्रमाण कमी राहण्याची शक्यता असते.

यामुळे ग्राहक पैसे मात्र 22 कॅरेट सोन्याचे देतात, पण त्यांना प्रत्यक्षात कमी शुद्धतेचं सोनं मिळण्याचा धोका निर्माण होऊ शकतो.

22 कॅरेट सोन्याच्या टेस्टमध्ये काय आढळलं?

या रिपोर्टमध्ये एका विशिष्ट टेस्टचा उल्लेख करण्यात आला आहे. त्यामध्ये 22 कॅरेट असल्याचं सांगितलेल्या दागिन्यात प्रत्यक्ष सोन्याचं प्रमाण फक्त 81.73 टक्के असल्याचा दावा करण्यात आला.

साधारणपणे 22 कॅरेट सोन्यामध्ये 91.6 टक्के शुद्ध सोनं असणं अपेक्षित असतं. मात्र, या टेस्टमध्ये सोन्याचं प्रमाण 81.73 टक्के आढळल्याचं सांगण्यात आलं. म्हणजेच सोन्याचं प्रमाण जवळपास 20 कॅरेटच्या पातळीवर होतं.

विशेष म्हणजे, या दागिन्याला हॉलमार्किंग टेस्टमध्ये 22 कॅरेटचा दर्जा मिळाल्याचा दावाही रिपोर्टमध्ये करण्यात आला आहे.

मात्र, हा विशिष्ट प्रयोग किंवा टेस्टचा निष्कर्ष आहे. यावरून बाजारातील सर्व हॉलमार्क केलेल्या सोन्यात अशा प्रकारची भेसळ आहे, असा निष्कर्ष काढता येणार नाही.

ग्राहकांनी सोनं खरेदी करताना कोणती काळजी घ्यावी?

या प्रकारामुळे सोनं खरेदी करणाऱ्या ग्राहकांनी काही महत्त्वाच्या गोष्टी लक्षात ठेवणं गरजेचं आहे.

1. फक्त हॉलमार्क पाहून थांबू नका

सोन्याच्या दागिन्यावर BIS चा लोगो, शुद्धतेचा उल्लेख आणि सहा अंकी HUID नंबर आहे का, हे तपासा. हॉलमार्कमध्ये हे तीन घटक महत्त्वाचे असतात. <Cite refs={[“turn885546search0″,”turn885546search3”]}/>

2. BIS Care App वर HUID नंबर तपासा

BIS Care App डाउनलोड करून त्यातील ‘Verify HUID’ या पर्यायाचा वापर करा. दागिन्याचा HUID नंबर टाकल्यानंतर त्याची शुद्धता, दागिन्याचा प्रकार, ज्वेलर आणि हॉलमार्किंग सेंटरची उपलब्ध माहिती तपासता येते. <Cite refs={[“turn885546search2″,”turn885546search11”]}/>

3. GST सहित पक्कं बिल घ्या

सोनं खरेदी करताना GST सहित पक्कं बिल घ्या. बिलामध्ये सोन्याचं वजन, कॅरेट, सोन्याचा दर, मेकिंग चार्जेस आणि इतर शुल्क यांची माहिती स्पष्ट असावी.

4. बाजारभावापेक्षा खूप स्वस्त सोनं मिळत असेल तर सावध राहा

बाजारभावापेक्षा 3 ते 5 हजार रुपये स्वस्त सोनं मिळत असल्यास घाईघाईने खरेदी करू नका. किंमत कमी असण्यामागचं कारण समजून घ्या आणि शुद्धतेची खात्री करा.

5. जुनं सोनं एक्सचेंज करतानाही शुद्धता तपासा

जुनं सोनं विकताना किंवा नवीन दागिन्यांसोबत एक्सचेंज करतानाही त्याची शुद्धता तपासून घ्या. गरज असल्यास BIS मान्यताप्राप्त Assaying and Hallmarking Centre मध्ये दागिन्याची टेस्ट करून घेता येते. <Cite refs={[“turn885546search1″,”turn885546search25”]}/>

सोन्याच्या शुद्धतेबाबत शंका असल्यास काय कराल?

तुम्ही खरेदी केलेल्या हॉलमार्क दागिन्याची शुद्धता त्यावर नमूद केलेल्या दर्जापेक्षा कमी आढळल्यास BIS कडे तक्रार करता येते. BIS च्या माहितीनुसार, शुद्धतेत कमतरता आढळल्यास ग्राहकाला नियमांनुसार शुद्धतेतील फरकाच्या रकमेच्या दुप्पट भरपाई आणि टेस्टिंग शुल्क मिळण्याची तरतूद आहे. <Cite refs={[“turn885546search1″,”turn885546search5”]}/>

सोनं महाग आहे, त्यामुळे शुद्धतेची खात्रीही महत्त्वाची!

एकीकडे सोन्याचे भाव वाढत आहेत, तर दुसरीकडे सामान्य माणूस आयुष्यभराची बचत करून सोनं खरेदी करतोय. अशा परिस्थितीत त्याला शुद्ध सोनं मिळणं ही त्याची अपेक्षा आहे, उपकार नाहीत.

त्यामुळे सोनं खरेदी करताना फक्त दागिन्यांचं डिझाइन आणि किंमत पाहू नका, तर त्याची शुद्धताही तपासा. BIS Hallmark, HUID नंबर आणि BIS Care App यांचा योग्य वापर करा.

कारण सोनं महाग असलं तरी ते शुद्ध असेलच, याची खात्री करून घेणं आता प्रत्येक ग्राहकासाठी तितकंच महत्त्वाचं झालं आहे.

Read About : Municipal Pm Svanidhi Award Third Rank – पीएम स्वनिधी योजनेत छत्रपती संभाजीनगर मनपाचा तिसरा क्रमांक
E-Paper : Punyanagari E-Paper

महत्त्वाचे मुद्दे

Comments

Comments will appear here.

Comments are submitted for administrator moderation before appearing publicly.