Avocado and Mango Benefits for Heart – दररोज अ‍ॅव्होकॅडो आणि आंबा खाल्ल्याने हृदयाचे आरोग्य सुधारते? संशोधनात मोठा खुलासा

प्रीडायबिटीज असलेल्या प्रौढांमध्ये आठ आठवड्यांच्या आहार प्रयोगानंतर रक्तवाहिन्यांची कार्यक्षमता सुधारली, पुरुषांच्या रक्तदाबातही सकारात्मक बदल

वॉशिंग्टन – Avocado and Mango Benefits for Heart दररोज एक अ‍ॅव्होकॅडो आणि एक कप आंबा खाल्ल्याने हृदयाचे आरोग्य सुधारण्यास कमालीची मदत होऊ शकते. विशेषतः ज्यांना प्रीडायबिटीज म्हणजेच मधुमेहाची सुरुवातीची लक्षणे आहेत, अशा प्रौढ व्यक्तींसाठी हा आहार फायदेशीर ठरत असल्याचे अभ्यासात दिसून आले आहे.

जर्नल ऑफ द अमेरिकन हार्ट असोसिएशन’मध्ये प्रसिद्ध झालेल्या या संशोधनानुसार, अवघ्या आठ आठवड्यांच्या या आहारामुळे वजनात कोणतीही वाढ न होता किंवा कॅलरीजचे प्रमाण न बदलता रक्तवाहिन्यांची कार्यक्षमता आणि रक्तदाब यामध्ये लक्षणीय सुधारणा झाली आहे.

सध्या अमेरिकेत दर तीनपैकी एका व्यक्तीला (सुमारे ९.८ कोटी लोकांना) प्रीडायबिटीज आहे, जिथे रक्तातील साखरेची पातळी सामान्यपेक्षा जास्त असते, परंतु ती पूर्णपणे टाईप-२ मधुमेह श्रेणीत आलेली नसते. अशा रुग्णांमध्ये भविष्यात हृदयविकार होण्याचा धोका खूप जास्त असतो. हे संशोधन इलिनॉय इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मधील शास्त्रज्ञांनी केले आहे. त्यांनी २५ ते ६० वर्षे वयोगटातील अशा ८२ प्रौढ व्यक्तींवर ८ आठवडे अभ्यास केला, जे प्रीडायबिटीज ग्रस्त होते आणि ज्यांचे वजन आवश्यकतेपेक्षा जास्त (लठ्ठपणा – २५ ते ३५) होते.

संशोधनातील ४ मुख्य वैज्ञानिक निष्कर्ष

१. रक्तवाहिन्यांची लवचिकता कमालीची वाढली

हृदयविकार टाळण्यासाठी शरीरातील रक्तवाहिन्या लवचिक असणे अत्यंत आवश्यक असते, जेणेकरून रक्ताचा प्रवाह वाढल्यावर त्या सहज प्रसरण पाडू शकतील. रक्तवाहिन्यांच्या आतील पेशींच्या थराला एंडोथेलियम म्हणतात. या अभ्यासात संशोधकांनी फ्लो-मीडिएटेड डिलेशन या आधुनिक चाचणीद्वारे रक्तवाहिन्यांच्या आरोग्याचे मूल्यमापन केले. ज्या व्यक्तींनी दररोज अ‍ॅव्होकॅडो आणि आंब्याचे सेवन केले, त्यांच्या रक्तवाहिन्यांची प्रसरण पावण्याची क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढून ६.७ टक्के झाली. याउलट, फळे न खाता कार्बोहायड्रेट्सयुक्त आहार घेणाऱ्या नियंत्रित गटामध्ये ही क्षमता घसरून ४.६ टक्क्यांवर आली होती. यावरून हे सिद्ध होते की, या फळांमुळे रक्तवाहिन्या अधिक प्रभावीपणे काम करू लागतात.

२. पुरुषांच्या रक्तदाबात घट

रक्तदाबाच्या नोंदीमध्ये विशेषतः पुरुषांच्या बाबतीत अत्यंत उत्साहवर्धक बदल दिसून आले. फळे न खाणाऱ्या पुरुषांच्या केंद्रीय रक्तदाबात सरासरी ५ पॉईंट्सची वाढ झाली, तर अ‍ॅव्होकॅडो आणि आंबा खाणाऱ्या पुरुषांच्या रक्तदाबात १.९ पॉईंट्सची घट नोंदवली गेली. तसेच डायस्टोलिक ब्लड प्रेशर (हृदयाचे ठोके पडल्यानंतर विश्रांतीच्या काळातील रक्तदाब) देखील नियंत्रित राहिला, ज्यामुळे हृदयावर येणारा ताण कमी होतो.

३. वजन न वाढता कॅलरीजचे व्यवस्थापन

बहुतांश वेळा गोड किंवा फॅट्सयुक्त फळे खाल्ल्यास वजन वाढण्याची भीती असते. मात्र, या ८ आठवड्यांच्या संशोधनात अ‍ॅव्होकॅडो आणि आंबा खाणाऱ्या गटाच्या शरीराच्या वजनात किंवा एकूण कॅलरीजच्या वापरात कोणताही फरक पडला नाही. म्हणजेच, वजन स्थिर ठेवूनही केवळ अन्नाची पोषक गुणवत्ता सुधारून हृदयाचे संरक्षण केले जाऊ शकते.

४. किडनीचे (मूत्रपिंड) आरोग्य सुधारले

हृदयाव्यतिरिक्त, या फळांच्या नियमित सेवनाने सहभागी उमेदवारांच्या किडनीच्या कार्यक्षमतेमध्ये सुधारणा झाली. त्यांच्या ईजीएफआर म्हणजेच किडनीची रक्तातील टाकाऊ पदार्थ गाळण्याची क्षमता कमालीची सुधारल्याचे प्रयोगशाळेतील चाचण्यांमध्ये आढळले. शास्त्रज्ञांच्या मते, हे दोन्ही पूर्णपणे वेगळ्या चवीचे आणि रचनेचे पदार्थ असले, तरी त्यांचे पोषक घटक एकमेकांना पूरक ठरतात आणि हृदयाचे आरोग्य राखतात

• आंबा : हा फायबर (२ ग्रॅम प्रति सर्व्हिंग) आणि व्हिटॅमिन सी चा उत्तम स्रोत आहे. व्हिटॅमिन सी हे एक शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट आहे जे पेशींचे नुकसान होण्यापासून रोखते, तर फायबर पचनक्रिया आणि रक्तातील साखरेचे नियंत्रण करते.
• अ‍ॅव्होकॅडो : यामध्ये ३ ग्रॅम फायबर असून ते खराब कोलेस्टेरॉल कमी करण्यास मदत करते. तसेच यामध्ये ६ ग्रॅम असंतृप्त फॅट्स असतात, जे शरीरासाठी अत्यंत फायदेशीर मानले जातात. अ‍ॅव्होकॅडोमधील २५० मिग्रॅ पोटॅशियम हे खनिज थेट रक्तदाब नियंत्रित करण्याचे काम करते.

तज्ज्ञांचे काय म्हणणे आहे?

इलिनॉय टेकच्या मुख्य संशोधक आणि प्राध्यापक डॉ. ब्रिट बर्टन-फ्रीमन यांनी सांगितले की, हा अभ्यास आरोग्यासाठी फूड-फर्स्ट (औषधांऐवजी आहाराला प्राधान्य) धोरण किती प्रभावी आहे यावर शिक्कामोर्तब करतो. आपल्या रोजच्या खाण्यापिण्यात किंवा स्नॅक्समध्ये अ‍ॅव्होकॅडो आणि आंब्यासारख्या पोषक तत्वांनी समृद्ध फळांचा समावेश करणे हा एक अत्यंत सोपा आणि सकारात्मक बदल आहे. यासाठी कोणत्याही कडक डाएट नियमांची किंवा खाण्यापिण्यात मोठे फेरबदल करण्याची गरज नाही.

संशोधनाची मर्यादा

या संशोधनात कोलेस्टेरॉल, रक्तातील एकूण साखरेची पातळी आणि शरीरातील सूज या घटकांमध्ये कोणताही मोठा तात्कालिक बदल दिसून आलेला नाही. हा अभ्यास केवळ ८ आठवड्यांचा असल्याने, हा चांगला परिणाम पुढील अनेक वर्षे टिकून राहतो का आणि यामुळे हृदयविकाराचा झटका किंवा स्ट्रोकचा धोका खरोखर कमी होतो का, हे पाहण्यासाठी भविष्यात दीर्घकालीन व मोठ्या प्रमाणावर चाचण्या घेण्याची गरज असल्याचे संशोधकांनी मान्य केले आहे.

Read About : Women Prefer Warmer Temperatures : महिलांना पुरुषांपेक्षा उबदार वातावरण का आवडते?
E-Paper : Punyanagari E-Paper