Super Ice : शास्त्रज्ञांनी बनवला सुपर आइस; सामान्य बर्फापेक्षा १० पट मजबूत

सेल्युलोज नॅनोक्रिस्टल्स आणि विशेष प्रथिनांच्या मदतीने विकसित केला बर्फाचा मजबूत प्रकार; ध्रुवीय प्रदेशांतील बांधकामासाठी ठरू शकतो पर्याय

जेरुसलेम : Super Ice हिब्रू युनिव्हर्सिटी ऑफ जेरुसलेमच्या शास्त्रज्ञांनी बर्फाचा एक अनोखा आणि अत्यंत मजबूत प्रकार विकसित केला आहे, ज्याची मजबुती थेट सामान्य काँक्रीटच्या तोडीची आहे. बायोपायक्रिट नावाचा हा पदार्थ नेहमीच्या शुद्ध बर्फापेक्षा दबावाखाली १० पटीने जास्त मजबूत आहे. तसेच तो तुटण्यापूर्वी तब्बल ७० पटीने जास्त ऊर्जा शोषून घेऊ शकतो, ज्यामुळे सामान्य बर्फाप्रमाणे तो लगेच न फुटता हळूहळू विरघळतो.

आण्विक पातळीवरील विशेष रचना

वनस्पतींना नैसर्गिक रचना देणाऱ्या सेल्युलोज नॅनोक्रिस्टल्स या अतिसूक्ष्म आणि कडक कणांचा वापर करून संशोधकांनी ही किमया साधली आहे. बर्फ गोठत असताना हे नॅनोकण त्याच्याभोवती एक त्रिमितीय जाळे तयार करतात. हे जाळे बर्फाशी घट्ट जोडण्यासाठी शास्त्रज्ञांनी प्रयोगशाळेत एक विशेष प्रथिन (प्रोटीन) तयार केले, ज्याने एका आण्विक पुलासारखे काम केले. या प्रथिनच्या वापरामुळे या बर्फाची शक्ती नेहमीच्या मिश्रणापेक्षा दुप्पट झाली.

दुसऱ्या महायुद्धातील कल्पनेचा आधार

नेहमीच्या बर्फाला तडा गेल्यास तो अचानक तडकतो. मात्र, बायोपायक्रिटमधील सेल्युलोजचे जाळे तड्यांना पुढे जाण्यापासून रोखते. ही संकल्पना दुसऱ्या महायुद्धातील एका प्रयोगावर आधारित आहे. तेव्हा शास्त्रज्ञांनी बर्फ आणि लाकडाचा भुसा एकत्र करून पायक्रिट बनवले होते, जे संथ गतीने वितळायचे. आताच्या शास्त्रज्ञांनी त्यात नॅनो-तंत्रज्ञानाचा वापर करून त्याचे यांत्रिक गुणधर्म अधिक सुधारले आहेत.

ध्रुवीय प्रदेशांसाठी पर्यावरणपूरक पर्याय

आर्क्टिक आणि अंटार्क्टिकसारख्या कमालीच्या थंड प्रदेशांमध्ये काँक्रीट किंवा स्टीलसारखे जड बांधकाम साहित्य वाहून नेणे अत्यंत खर्चिक आणि कठीण असते. तिथे हा जैविक घटकांपासून बनलेला बर्फ एक उत्तम आणि जैवविघटनशील पर्याय ठरू शकतो.

Read About : Touchscreen Garment Fabric – जगातील पहिले टचस्क्रीन गारमेंट फॅब्रिक विकसित; आता कपड्यांवरच चालणार ॲप्स, 50 वेळा धुतल्यानंतरही टचस्क्रीन व्यवस्थित
E-Paper : Punyanagari E-Paper