Marriage Scam Case – लग्न की लूट? 1 नवरी अन् 9 नवरे!

महाराष्ट्रातील ‘लुटेरी दुल्हन’ रॅकेटचा धक्कादायक पर्दाफाश

मुंबई : Marriage Scam Case घरात लग्नाची लगबग, सनई-चौघड्यांचा निनाद, गळ्यात वरमाळा आणि नव्या नवरीच्या आगमनाने कुटुंबात आनंदाचे वातावरण… मात्र, हा आनंद काही दिवसांतच चिंतेत बदलतो. लग्नानंतर अवघ्या दोन-चार दिवसांत नवरी घरातील सोने, दागिने आणि रोख रक्कम घेऊन पसार होते. लग्नाच्या नावाखाली आर्थिक फसवणूक करणाऱ्या टोळ्यांचे असे प्रकार महाराष्ट्रात चर्चेत आले आहेत. या प्रकारांना ‘लुटेरी दुल्हन’ किंवा बनावट वधू रॅकेट म्हणून ओळखले जाते. लग्नासाठी वधू शोधताना अडचणी येणाऱ्या तरुणांना आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना लक्ष्य करून काही मध्यस्थ आणि गुन्हेगारी टोळ्या आर्थिक फसवणूक करत असल्याचे प्रकार समोर आले आहेत. मुलींचे घटते प्रमाण, विवाहासाठी वाढती प्रतीक्षा आणि सामाजिक दबाव अशा परिस्थितीचा गैरफायदा घेतला जात असल्याची चर्चा आहे.

मुलींच्या घटत्या प्रमाणाचा गैरफायदा?

मुलगा हवा, वंशाला दिवा हवा या मानसिकतेतून मुलींच्या जन्माला नकार देण्याचे प्रकार समाजात घडले. मुलींच्या जन्मदरावर त्याचा परिणाम झाल्याची चिंता अनेक वर्षांपासून व्यक्त केली जात आहे. परिणामी, काही भागांत विवाहासाठी वधू शोधताना तरुणांना अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. याच परिस्थितीचा फायदा काही फसवणूक करणारे मध्यस्थ घेत असल्याचे आरोप आहेत.

कसे चालते ‘लुटेरी दुल्हन’ रॅकेट?

या प्रकारच्या फसवणुकीत मध्यस्थापासून बनावट वधू आणि तिच्या कुटुंबीयांपर्यंत अनेक जण सहभागी असल्याचे काही प्रकरणांत तपासातून समोर आले आहे. फसवणुकीची पद्धत साधारणपणे पुढीलप्रमाणे असते.

१. मध्यस्थाकडून संपर्क : लग्नासाठी मुलगी शोधणाऱ्या तरुणांची माहिती मिळवून एजंट त्यांच्याशी संपर्क साधतो. मुलगी गरीब कुटुंबातील असून स्वभावाने चांगली असल्याचे सांगून विश्वास संपादन केला जातो.

२. मुलगी दाखवण्याच्या नावाखाली पैसे : मुलाला मुलगी दाखवली जाते. काही प्रकरणांत मुलगी दाखवण्याच्या नावाखाली ३० ते ५० हजार रुपयांची मागणी केली जाते.

३. लग्नाच्या खर्चासाठी मोठी मागणी : मुलगी पसंत पडल्यानंतर तिच्या कुटुंबाची आर्थिक परिस्थिती खराब असल्याचे सांगितले जाते. लग्नाचा खर्च आणि मुलीच्या आई-वडिलांना मदत करण्याच्या नावाखाली दोन ते तीन लाख रुपयांची मागणी केली जाते.

४. घाईघाईत विवाह : पैसे मिळाल्यानंतर मंदिरात किंवा अन्य ठिकाणी घाईघाईने लग्न लावून दिले जाते. वधूची पार्श्वभूमी, वैवाहिक स्थिती आणि कागदपत्रांची पडताळणी करण्यासाठी मुलाच्या कुटुंबाला पुरेसा वेळ दिला जात नाही.

५. दागिने आणि रोकड घेऊन पलायन : लग्नानंतर काही दिवस नवरी घरातील सदस्यांशी चांगले संबंध ठेवते. कुटुंबाचा विश्वास संपादन केल्यानंतर योग्य संधी साधून दागिने आणि रोख रक्कम घेऊन ती पसार होते.

महाराष्ट्रातील अनेक भागांत फसवणुकीचे प्रकार

कोल्हापूर, सिंधुदुर्ग, सोलापूर आणि अन्य जिल्ह्यांत विवाहाच्या नावाखाली आर्थिक फसवणुकीची प्रकरणे समोर आली आहेत. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात २०२४ मध्ये पोलिसांनी बनावट नवरी आणि मध्यस्थांचा समावेश असलेल्या टोळीवर कारवाई केली होती. तर एप्रिल २०२६ मध्ये सोलापूर जिल्ह्यातील मंगळवेढा येथे एका तरुणाची लग्नाच्या नावाखाली २.७ लाख रुपयांची फसवणूक झाल्याचे प्रकरण समोर आले होते.

काही प्रकरणांत एकाच महिलेने वेगवेगळ्या तरुणांशी विवाह करून त्यांची आर्थिक फसवणूक केल्याचेही आरोप झाले आहेत. मात्र, अशा सर्व घटनांचा एकाच संघटित टोळीशी संबंध असल्याचे गृहीत धरता येणार नाही. प्रत्येक प्रकरणाचा तपास स्वतंत्रपणे होणे आवश्यक आहे.

तक्रार करण्यास घाबरू नका!

अनेकदा लग्नानंतर फसवणूक झाल्याचे लक्षात आल्यानंतरही सामाजिक प्रतिष्ठा आणि बदनामीच्या भीतीने कुटुंबीय पोलिसांकडे जाणे टाळतात. याचा फायदा फसवणूक करणाऱ्यांना होऊ शकतो. त्यामुळे अशा घटनांमध्ये तातडीने पोलिसांत तक्रार करणे महत्त्वाचे आहे.

विवाह ठरवताना या गोष्टी लक्षात ठेवा!

विवाहाच्या नावाखाली होणारी फसवणूक टाळण्यासाठी काही महत्त्वाच्या गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे.

• कुटुंबाची पार्श्वभूमी तपासा : मध्यस्थ कितीही ओळखीचा असला तरी मुलगी आणि तिच्या कुटुंबाची मूळ गावात जाऊन स्वतंत्रपणे चौकशी करा.
• कागदपत्रांची पडताळणी करा : ओळखपत्र, वयाचा पुरावा आणि पूर्वीच्या विवाहासंबंधी आवश्यक कायदेशीर कागदपत्रांची खात्री करा.
• लाखो रुपयांच्या मागणीपासून सावध राहा : मुलगी दाखवणे, लग्न लावून देणे किंवा तिच्या कुटुंबाला मदत करण्याच्या नावाखाली मोठी रोख रक्कम मागितली जात असल्यास सतर्क व्हा.
• विवाहाची कायदेशीर नोंदणी करा : विवाहाची योग्य कायदेशीर प्रक्रिया पूर्ण करा. केवळ मंदिरात लग्न झाले म्हणजे सर्व पडताळणी पूर्ण झाली असे समजू नका.
• फसवणूक झाल्यास तक्रार करा : सामाजिक बदनामीच्या भीतीने गप्प बसू नका. संबंधित पुरावे जतन करून तातडीने पोलिसांशी संपर्क साधा.

लग्न हा आयुष्यातील अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय आहे. त्यामुळे केवळ विवाह जुळत नाही म्हणून घाईघाईने कोणावरही विश्वास ठेवणे धोकादायक ठरू शकते. त्याचबरोबर मुलींच्या जन्माला नकार देणारी मानसिकताही बदलण्याची गरज आहे. समाजातील स्त्री-पुरुष जन्मदरातील असमतोल ही गंभीर बाब असून त्याकडे गांभीर्याने पाहणे आवश्यक आहे.

सावध राहा, संपूर्ण चौकशी करा आणि मगच विवाहाचा निर्णय घ्या. कारण लग्नाच्या आमिषाने होणारी फसवणूक केवळ आर्थिक नुकसान करत नाही, तर कुटुंबाच्या विश्वासालाही मोठा धक्का देते.

महत्त्वाची आकडेवारी : महाराष्ट्रातील जन्मदर

महाराष्ट्रातील मुलींच्या जन्माचे प्रमाण चिंताजनक असल्याचे सरकारी आकडेवारीतून समोर आले आहे. २०२२-२४ या कालावधीतील नमुना नोंदणी प्रणालीच्या (SRS) अहवालानुसार, राज्यात दर १,००० मुलांच्या जन्मामागे ८९९ मुलींचा जन्म झाला. देशाचा सरासरी आकडा ९१८ आहे. विशेष म्हणजे, महाराष्ट्रातील शहरी भागात हे प्रमाण ८८५, तर ग्रामीण भागात ९१० इतके नोंदवले गेले आहे.

Read About : Refrigerator Cyber Attack : सायबर हल्ल्यांचा पॅटर्न बदलला, युरोपमधील 9 देशांतील शेकडो सुपरमार्केट्सचे फ्रीज हॅक
E-Paper: Punyanagari E-Paper