Ad Advertisement Ad Advertisement

Why Glue Does Not Stick to Bottle – डिंक स्वतःच्याच बाटलीला का चिकटत नाही? जाणून घ्या यामागचे रंजक विज्ञान

हवेचा संपर्क, प्लास्टिकचे विशेष गुणधर्म आणि कोहेसिव्ह-ॲडेसिव्ह फोर्स यांचा खेळ

नवी दिल्ली : Why Glue Does Not Stick to Bottle फेविकॉल, फेविक्वीक किंवा रासायनिक डिंक स्वत:च्याच प्लास्टिक बाटलीच्या आत का चिकटत नाहीत, हा विज्ञानाचा एक अतिशय रंजक आणि आश्चर्यकारक चमत्कार आहे. बाह्य जगात कोणत्याही वस्तूला घट्ट पकडणारे हे लिक्विड बाटलीत कित्येक महिन्यांपर्यंत द्रव स्वरूपात राहते. यामागे प्रामुख्याने केमिकल इंजिनिअरिंग, हवेचा संपर्क आणि विशेष प्लास्टिक कारणीभूत आहे.

हवेचा अभाव आणि बाष्पीभवन

फेविकॉल आणि त्यासारख्या पांढऱ्या डिंकांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पाणी आणि विशिष्ट द्रावक मिसळलेले असतात. जोपर्यंत हे लिक्विड बाटलीच्या आत असते, तोपर्यंत बाटलीचे टोपण घट्ट बंद असल्यामुळे आत हवा किंवा ऑक्सिजन पोहोचू शकत नाही. विज्ञानाच्या नियमानुसार, डिंक वाळण्यासाठी आणि कडक होण्यासाठी त्यातील पाण्याचे बाष्पीभवन होणे आवश्यक असते. बाटली बंद असल्यामुळे पाण्याचे बाष्पीभवन होत नाही आणि डिंक ओलसर व द्रव स्थितीतच राहतो. जेव्हा आपण हा डिंक बाहेर काढून कागदावर किंवा लाकडावर लावतो, तेव्हा हवेच्या संपर्कात येताच त्यातील पाणी उडून जाते आणि डिंक वस्तूंना घट्ट चिकटवतो.

विशिष्ट प्लास्टिक मटेरिअल

फेविकॉलची बाटली बनवण्यासाठी सामान्य प्लास्टिक वापरले जात नाही. ही बाटली हाय-डेन्सिटी पॉलिथिलीन किंवा विशिष्ट नॉन-स्टिक प्लास्टिकपासून बनवली जाते. या प्लास्टिकचा पृष्ठभाग अतिशय गुळगुळीत आणि रासायनिकदृष्ट्या निष्क्रीय असतो. फेविकॉलमधील पॉलिमरचे रेणू या प्लास्टिकच्या रेणूंशी रासायनिक बंध तयार करू शकत नाहीत. त्यामुळे डिंकाला या प्लास्टिकवर पकड मिळवणे अशक्य होते.

कोहेसिव्ह विरुद्ध ॲडेसिव्ह फोर्स

भौतिकशास्त्रानुसार, जेव्हा दोन सारख्याच पदार्थांच्या रेणूंमध्ये आकर्षण असते, त्याला कोहेसिव्ह फोर्स म्हणतात. तर वेगवेगळ्या पदार्थांच्या रेणूंमधील आकर्षणाला ॲडेसिव्ह फोर्स म्हणतात. फेविकॉलच्या बाबतीत, त्याचा स्वत:च्या रेणूंमधील अंतर्गत आकर्षण हे प्लास्टिक आणि फेविकॉलमधील आकर्षणापेक्षा खूप जास्त असते. त्यामुळे तो बाटलीला चिकटण्याऐवजी स्वत:च्याच द्रवात एकत्र राहतो.

Read About : Spam Calls and Messages : स्पॅम कॉल आणि मेसेज करणाऱ्यांवर सरकारचा दणका; 1.24 लाख नंबरवर कारवाई, 374 कंपन्या ब्लॅकलिस्ट

E-Paper : Punyanagari E-Paper

Comments

Comments will appear here.

Comments are submitted for administrator moderation before appearing publicly.