Gene Editing for Heart Disease – हृदयरोगावर एकदाच उपचार शक्य? आयुष्यभर औषधे घेण्याची गरज कमी होण्याची आशा

डीएनएमध्ये कायमस्वरूपी बदल करून खराब कोलेस्टेरॉल कमी ठेवण्याच्या उपचारांवर संशोधन; मात्र सुरक्षितता, दीर्घकालीन परिणाम आणि उपचारांचा खर्च ही मोठी आव्हाने

वॉशिंग्टन : Gene Editing for Heart Disease वैद्यकीय क्षेत्रात जनुकीय उपचारांमुळे मोठी क्रांती घडण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. भविष्यात एकदाच उपचार करून अनेक वर्षे कोलेस्टेरॉल नियंत्रणात ठेवता येऊ शकते. त्यामुळे रोज औषधे घेण्याची गरज कमी होण्याची आशा आहे. मात्र, डीएनएमध्ये कायमस्वरूपी बदल करणाऱ्या या तंत्रज्ञानामुळे काही गंभीर धोकेही उद्भवू शकतात.

जनुकीय उपचारांमध्ये निरोगी जनुक शरीरात पोहोचवणे, हानिकारक जनुकांची क्रिया रोखणे किंवा डीएनएमध्ये थेट बदल करणे (जनुकीय संपादन – जीन एडिटिंग) यांचा समावेश होतो. स्पायनल मस्क्युलर ॲट्रॉफी आणि सिकल सेल आजारांसारख्या काही गंभीर विकारांवर या तंत्रज्ञानाने सकारात्मक परिणाम दाखवले आहेत. आता हृदयरोग, लठ्ठपणा, मधुमेह आणि उच्च कोलेस्टेरॉलसारख्या सामान्य आजारांवरही त्याचा वापर करण्याचा अभ्यास सुरू आहे.

कायमस्वरूपी बदलांचे धोके

‘जामा इंटर्नल मेडिसिन’मध्ये प्रकाशित लेखात मिशिगन विद्यापीठातील हृदयरोगतज्ज्ञ एरिक स्मिथ आणि व्यंकटेश मूर्ती यांनी या उपचारांच्या सुरक्षिततेबाबत महत्त्वाचे मुद्दे मांडले आहेत. उपचारांचा परिणाम कमी झाल्यास तो पुन्हा देणे कठीण ठरू शकते. तसेच, सामान्य औषधांप्रमाणे जनुकीय उपचार थांबवणे किंवा त्यांची मात्रा बदलणे सहज शक्य नसते.

पाच महत्त्वाचे प्रश्न

आजाराची तीव्रता, उपलब्ध पर्यायी उपचार, परिणामांचा टिकाऊपणा, उपचार पोहोचवण्यातील धोके आणि दीर्घकालीन निरीक्षण या पाच बाबींचा विचार आवश्यक आहे. दुर्मीळ दुष्परिणाम लाखो रुग्णांपर्यंत पोहोचल्यास गंभीर ठरू शकतात. त्यामुळे दीर्घकालीन रुग्ण नोंदणी आणि स्वतंत्र निरीक्षण व्यवस्था महत्त्वाची आहे.

खर्च आणि सुरक्षिततेचे आव्हान

काही विद्यमान जनुकीय उपचारांची किंमत दहा लाख डॉलरपेक्षाही अधिक आहे. त्यामुळे सर्वसामान्यांना ते परवडतील का, हा प्रश्न आहे. एलडीएल अर्थात खराब कोलेस्टेरॉल दीर्घकाळ कमी ठेवण्यासाठी जनुकीय उपचारांवर प्राथमिक संशोधन सुरू आहे. मात्र, मानवी वापरासाठी व्यापक सुरक्षितता, परिणामकारकता आणि परवडणारा खर्च सिद्ध होणे आवश्यक आहे. जनुकीय उपचारांचे भविष्य आशादायक असले, तरी कायमस्वरूपी बदल करण्यापूर्वी दीर्घकालीन सुरक्षिततेची खात्री महत्त्वाची ठरणार आहे.

Read About : Natural Weight Loss Peptide : एआयच्या मदतीने शोधला वजन कमी करणारा नवा पेप्टाइड; ओझेम्पिकला पर्याय ठरणार?
E-Paper : Punyanagari E-Paper