NVIDIA AI Chip Dominance – एनव्हिडिया इतकी शक्तिशाली का? जेन्सेन हुआंग प्रकरणामुळे कंपनीसमोर नवे संकट

जागतिक एआय चिप बाजारपेठेतील एनव्हिडियाचे वर्चस्व, चीनला होणाऱ्या चिप पुरवठ्यावरील निर्बंध आणि सीईओंच्या कथित संबंधांमुळे सुरू झालेली चौकशी

मेलबर्न : NVIDIA AI Chip Dominance जगातील आघाडीची चिप उत्पादक कंपनी ‘एनव्हिडिया’चे सीईओ आणि सह-संस्थापक जेन्सेन हुआंग यांनी नुकतीच आपल्या विवाहबाह्य संबंधांची कबुली दिली आहे. मात्र, हा केवळ एका वैयक्तिक आयुष्यातील वादाचा विषय राहिलेला नसून, या प्रकरणाला आता आंतरराष्ट्रीय भू-राजकारणाची किनार लाभली आहे. या पार्श्वभूमीवर एनव्हिडिया एआय जगतात इतकी शक्तिशाली का आहे, या दिग्गज कंपनीला सीईओंच्या वादामुळे किती किंमत मोजावी लागणार, असे प्रश्न उपस्थित होत आहेत.

कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) प्रणाली विकसित करण्यासाठी अत्यंत प्रगत कॉम्प्युटर चिप्सची गरज असते आणि याच चिप्सवरून अमेरिका व चीनमध्ये वर्चस्वाची लढाई सुरू आहे. अमेरिकेने चीनला अशा प्रगत चिप्स मिळू नयेत म्हणून निर्बंध लादले आहेत. दुसरीकडे, चीन सरकारने हेरगिरीचे आरोप फेटाळून लावले असले तरी, अमेरिका गेल्या अनेक वर्षांपासून ॲलिस हुआंगची चौकशी करत असल्याचे समोर आले आहे.

जगातील सर्वात मोठी एआय चिप कंपनी

एनव्हिडिया ही एआय आणि डेटा सेंटर्ससाठी लागणाऱ्या उच्च-क्षमतेच्या चिप्सची जगातील सर्वात मोठी पुरवठादार कंपनी असून, जागतिक बाजारपेठेत तिचा वाटा ८० टक्क्यांहून अधिक आहे. व्हिडिओ गेम्ससाठी ‘ग्राफिक प्रोसेसिंग युनिट्स’ (जीपीयू) बनवण्यापासून सुरू झालेली ही कंपनी आज अनेक ट्रिलियन डॉलर्सची झाली आहे. एआय मॉडेल्सना प्रशिक्षण देण्यासाठी एनव्हिडियाच्या चिप्स सर्वोत्तम ठरल्या आहेत. गुगल आणि एएमडी यांसारख्या कंपन्यांनी स्पर्धा करण्याचा प्रयत्न केला असला, तरी एनव्हिडियाचे वर्चस्व कोणीही मोडू शकलेले नाही.

चीनचा यामध्ये रस का?

चीनचा एआय विकास रोखण्याच्या अमेरिकेच्या रणनीतीमध्ये एनव्हिडियाची भूमिका अत्यंत महत्त्वाची राहिली आहे. २०२२ पासून चीनला एनव्हिडियाच्या सर्वात शक्तिशाली चिप्स विकण्यावर निर्बंध घातले आहेत. असे असूनही, आग्नेय आशियातील कंपन्यांमार्फत (ज्यामध्ये ॲलिस हुआंग पूर्वी काम करत असलेल्या ‘मेगास्पीड’ या कंपनीचाही समावेश आहे) एनव्हिडियाच्या चिप्स खरेदी करून त्या चीनमध्ये पाठवल्या जात असल्याचा आरोप आहे. याच पार्श्वभूमीवर, जेन्सेन हुआंग यांनी अमेरिकेचे चिप निर्यात निर्बंध शिथिल करण्यासाठी जोरदार प्रयत्न (लॉबिंग) केले होते. आता ॲलिस हुआंगसोबतच्या त्यांच्या संबंधांचा खुलासा झाल्यानंतर, त्यांच्या या प्रयत्नांकडे संशयाच्या नजरेतून पाहिले जात आहे.

निर्बंधांना बगल आणि तपासाचे जाळे

व्यापारी नोंदींनुसार, एकाच वर्षात सिंगापूरमधून ३ अब्ज डॉलर्सहून अधिक किमतीच्या चिप्स चीनमध्ये गेल्या आहेत आणि मलेशियातूनही मोठ्या प्रमाणात चिप्सचा पुरवठा झाला आहे. हे प्रकरण उघडकीस आल्यानंतर एनव्हिडियाच्या शेअर्समध्ये मोठी घसरण झाली आहे. कंपनीने विक्रीचे आकडे फुगवण्यासाठी निर्बंधांकडे दुर्लक्ष केले का, असा प्रश्न विश्लेषक विचारत आहेत. तसेच, ‘मेगास्पीड’सोबतच्या संबंधांची चौकशी थांबवण्यासाठी एनव्हिडियाच्या एका अधिकाऱ्याने अमेरिकी अधिकाऱ्यांवर दबाव आणल्याचेही समोर आले आहे.

नियामक कारवाई आणि एआय क्षेत्रावर होणारे परिणाम

गुन्हेगारी तपास: या प्रकरणानंतर एनव्हिडियाची गुन्हेगारी चौकशी सुरू झाली असून, अमेरिकी काँग्रेसने जेन्सेन हुआंग यांना ॲलिस हुआंगसोबतच्या भेटीगाठी आणि परदेशी हेरगिरीपासून कंपनीचे संरक्षण कसे केले जाते, याचा खुलासा करण्यास सांगितले आहे. एआय गुंतवणुकीला धक्का : एनव्हिडियाला आपल्या चिप्स चीनमध्ये जाणार नाहीत याची हमी द्यावी लागली, तर कंपनीची विक्री ठप्प होऊ शकते. एआय क्षेत्रात कंपन्या एकमेकांमध्ये गुंतवणूक करत असल्याने (सर्क्युलर फायनान्सिंग) एनव्हिडिया अडचणीत आल्यास संपूर्ण एआय क्षेत्राला मोठा आर्थिक फटका बसेल.

इतर कंपन्यांवर दबाव: एआयमध्ये गुंतवलेल्या प्रचंड पैशातून नफा मिळेल की नाही, याबाबत गुंतवणूकदार आधीच चिंतेत आहेत. ओपनएआयने आपला शेअर बाजारातील प्रवेश पुढे ढकलला आहे, तर अँथ्रोपिकच्या शेअर्सना उच्च-जोखीम (जंक बाँड) रेटिंग मिळण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. वाढत्या वीज खर्चामुळे डेटा सेंटर कंपन्यांचे मूल्यही घसरत आहे.

नेतृत्वाचे संकट

सध्या एनव्हिडिया चौफेर संकटात सापडली आहे. अमेरिकेतील तपास यंत्रणांचा ससेमिरा, डेटा सेंटर्सना होणारा विरोध आणि आता कंपनीच्या संचालक मंडळानेच सीईओ जेन्सेन हुआंग यांची सुरू केलेली चौकशी यामुळे वातावरण तापले आहे. गेल्या अनेक दशकांपासून एनव्हिडिया आणि जेन्सेन हुआंग यांची प्रतिमा एकमेकांशी जोडलेली होती, जिला आता मोठा तडा गेला आहे. गुंतवणूकदारांचा विश्वास डळमळीत झाल्यास, भविष्यात एआय उद्योगासमोर केवळ जीपीयू चिप्सचा तुटवडाच नव्हे, तर अस्तित्वाचे मोठे संकट उभे राहू शकते.

Read About : Cancer Cell Targeted Drug Delivery – कर्करोगाच्या पेशी स्वतःच तयार करणार त्यांना नष्ट करणारे औषध; जपानी संशोधकांचा अभिनव प्रयोग
E-Paper : Punyanagari E-Paper