India Data Center Growth 2030 : भारतात डेटा सेंटर क्षेत्राची मोठी झेप! 2030 पर्यंत क्षमता 5 पट वाढणार

भारतातील डेटा सेंटरची स्थापित क्षमता मार्च २०३० पर्यंत ७.५ गिगावॉटवर पोहोचण्याचा अंदाज

नवी दिल्ली : India Data Center Growth 2030 भारतातील डेटा सेंटरची स्थापित क्षमता मार्च २०३० पर्यंत पाच पटीने वाढून सुमारे ७.५ गिगावॉट होण्याचा अंदाज आहे. रेटिंग एजन्सी क्रिसिलने जारी केलेल्या अहवालानुसार, या क्षेत्राचा विस्तार करण्यासाठी पुढील चार आर्थिक वर्षांत तब्बल ३ लाख कोटी रुपयांपेक्षा जास्त गुंतवणूक होण्याची अपेक्षा आहे. कंपन्यांचे वाढते डिजिटलायझेशन, डेटाचा प्रचंड वापर आणि जनरेटिव्ह आर्टिफिशियल इंटेलिजन्समुळे संगणकीय क्षमतेची वाढती मागणी ही या वेगवान वाढीमागील प्रमुख कारणे आहेत.

भारतात डेटा सेंटर उभारणी का फायदेशीर?

क्रिसिल रेटिंग्सचे संचालक आनंद कुलकर्णी यांनी सांगितले की, जमीन, बांधकाम आणि मजुरीच्या स्पर्धात्मक खर्चामुळे भारतात डेटा सेंटर विकसित करण्याचा खर्च आशिया-पॅसिफिक क्षेत्रातील इतर बाजारपेठांच्या तुलनेत जवळपास २० टक्क्यांनी कमी आहे. तसेच विजेचे कमी दर आणि कमी खर्च यामुळे इतर देशांच्या तुलनेत येथील भाडे ३० ते ३५ टक्क्यांनी स्वस्त पडते. याशिवाय मोठ्या प्रमाणावर अक्षय ऊर्जेद्वारे चालणारे कॅम्पस विकसित करण्याची भारताची क्षमता जागतिक कंपन्यांच्या शाश्वत विकास उद्दिष्टांशी सुसंगत आहे.

या शहरांमध्ये होणार सर्वाधिक विस्तार

अहवालानुसार, आगामी ६ गिगावॉट क्षमतेचा सुमारे तीन चतुर्थांश (७५ टक्के) भाग विशाखापट्टणम, मुंबई आणि हैदराबाद या तीन शहरांमध्ये विकसित केला जाईल. आर्थिक वर्ष २०३० पर्यंत या शहरांमधील डेटा सेंटरची क्षमता अत्यंत वेगाने वाढेल, ज्यामुळे तेथे वेळेवर ग्रिड कनेक्टिव्हिटी आणि वीज पारेषण क्षमता वाढवणे अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे.

गुंतवणुकीतील जोखीम कमी

क्रिसिल रेटिंग्सचे असोसिएट डायरेक्टर नितीन बन्सल यांनी स्पष्ट केले की, नवीन क्षमतेचा जवळपास अर्धा हिस्सा आधीच दीर्घकालीन करारांतर्गत (हायपरस्केलर्ससह) आरक्षित करण्यात आला आहे. यामुळे महसुलाची शाश्वतता मिळते आणि जोखीम कमी होते. पूर्वी हे करार १०-१२ वर्षांचे असायचे, जे आता वाढून १५-२० वर्षांचे झाले आहेत, ज्यामुळे या क्षेत्रातील रोख प्रवाहाचा अंदाज अधिक स्पष्ट झाला आहे.

Read About : Wind Energy India : भारतात पवन ऊर्जेची क्षमता अंदाजापेक्षा जास्त; 2070 पर्यंत विजेची मागणी 11 पट वाढणार
E-Paper: Punyanagari E-Paper